Uprawnienia podstawowe a selekcjonerskie — czym się różnią

Prawo łowieckie przewiduje trzy rodzaje uprawnień do wykonywania polowania: podstawowe, selekcjonerskie i sokolnicze. Nowy myśliwy po egzaminie otrzymuje uprawnienia podstawowe. Selekcjonerskie — pozwalające na odstrzał samców zwierzyny płowej — zdobywa się co do zasady po trzech latach, po dodatkowym kursie i egzaminie.

Porównanie w pigułce

Uprawnienia	Co pozwalają	Jak uzyskać
Podstawowe	Polowanie na zwierzynę, z wyjątkiem samców zwierzyny płowej	Staż, kurs i egzamin dla nowo wstępujących
Selekcjonerskie	Dodatkowo odstrzał samców zwierzyny płowej według zasad selekcji osobniczej	Co do zasady po 3 latach z uprawnieniami podstawowymi, po kursie i egzaminie
Sokolnicze	Polowanie z ptakiem łowczym	Odrębny egzamin sokolniczy

Uprawnienia podstawowe — start każdego myśliwego

Uprawnienia podstawowe uzyskujesz po odbyciu stażu, ukończeniu szkolenia i zdaniu egzaminu przed komisją powołaną przez Polski Związek Łowiecki. Pozwalają polować na zwierzynę łowną — w tym na samice i młodzież zwierzyny płowej — z wyłączeniem samców zwierzyny płowej, których odstrzał wymaga uprawnień selekcjonerskich.

Całą drogę do uprawnień podstawowych opisaliśmy w przewodniku „Jak zostać myśliwym — krok po kroku", a sam egzamin — w tekście „Egzamin łowiecki: zakres, części i próg".

Uprawnienia selekcjonerskie — po co i kiedy

Selekcja osobnicza to świadome kształtowanie jakości populacji: decyzje, które samce jeleni, danieli czy saren pozyskać, a które zostawić — według kryteriów wieku i formy poroża. Dlatego odstrzał samców zwierzyny płowej wymaga dodatkowych kwalifikacji: ukończenia kursu i zdania egzaminu selekcjonerskiego.

Do egzaminu selekcjonerskiego można przystąpić co do zasady po co najmniej trzech latach od uzyskania uprawnień podstawowych. To czas na praktykę w łowisku: naukę oceny wieku na żywym zwierzu, obserwację i polowania zbiorowe oraz indywidualne.

Uprawnienia sokolnicze

Trzeci, niszowy rodzaj uprawnień dotyczy polowania z ptakiem łowczym. Sokolnictwo ma wielowiekową tradycję (wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO) i wymaga odrębnego egzaminu oraz zezwolenia na posiadanie ptaka łowczego.

Jak to zaplanować

1. Najpierw uprawnienia podstawowe — staż, kurs, egzamin.
2. Potem praktyka: regularne polowania, prace w kole, nauka oceny zwierzyny.
3. Po latach praktyki — kurs i egzamin selekcjonerski. Do teorii przygotujesz się w naszym trenażerze egzaminu selekcjonerskiego — pytania z zasad selekcji (uchwała NRŁ 582/2023) z wyjaśnieniami.

Teorię do egzaminu podstawowego opanujesz u nas: baza ponad 1100 pytań z wyjaśnieniami, tryb nauki i egzamin próbny o realnych parametrach (100 pytań, próg 80%).

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (art. 42 i nast. — rodzaje uprawnień, egzaminy).
• Rozporządzenie w sprawie uprawnień do wykonywania polowania.
• Zasady selekcji osobniczej określane uchwałami Naczelnej Rady Łowieckiej.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje oficjalnych przepisów — szczegóły potwierdzaj w aktualnych aktach prawnych i w swoim zarządzie okręgowym PZŁ.

Najczęstsze pytania

Czy muszę zdobywać uprawnienia selekcjonerskie? Nie. Wielu myśliwych poluje wyłącznie z uprawnieniami podstawowymi. Selekcjonerskie są potrzebne tylko do odstrzału samców zwierzyny płowej.

Po ilu latach mogę zdawać na selekcjonera? Co do zasady po co najmniej trzech latach od uzyskania uprawnień podstawowych.

Czy z uprawnieniami podstawowymi mogę polować na zwierzynę płową? Tak — na samice i młodzież (łanie, kozy, cielęta, koźlęta). Wyłączone są tylko samce: byki, kozły i rogacze.

Czy egzamin selekcjonerski jest trudny? Obejmuje węższy, ale bardziej specjalistyczny zakres: zasady selekcji, ocenę wieku i poroża. Po trzech latach praktyki w łowisku to naturalny krok.